KÜFEKİ TOZU &
KULLANIM ALANLARI
Mimar Sinan‘ın yapıtlarında kullandığı Küfeki Taşının kullanım yerleri ve inceliklerini günümüze kadar ayakta kalan eserlerinden gözlemekteyiz.
Tarihi belgelerden, inşaat defterlerinden ve malzeme temini ile ilgili yazışmalardan bu konuda detaylı bilgi sağlanmaktadır. Genelde kalıcı olması arzu edilen anıtsal yapılarda ana malzeme olarak "taş" ve kireç, pişmiş toprak karışımı olan "Horasan Harcı"nın kullanıldığı görülmektedir.
Geniş Kullanım Yelpazesi
İstanbul ve yakın çevresinde en çok kullanılan taş olan Küfeki; dış duvarlarda gövde örgüsü ve kaplama, iç mekanlarda döşeme, taşıyıcı ayaklar, kemer, portal, mihrap ve parmaklıklara kadar geniş bir aralıkta tercih edilmiştir.
Mimari İşleniş Biçimleri
Küfeki Taşının işleniş biçimi yapının önemine ve ayrılan parasal olanaklara göre değişmektedir:
- ✓ Kesme Taş Örgü: Sultan ve büyük devlet adamlarının yaptırdığı prestijli yapılarda kullanılır.
- ✓ Almaşık Düzen: Taş ve tuğlanın birlikte kullanıldığı, görsel zenginlik sunan teknik.
- ✓ Kaba Yonu: Düzenli yatay derzli, daha sade ve sağlam yapılar için tercih edilir.
Sezgisel Mühendislik
"Mimar Sinan, yapıyı bir bütün olarak ele alıp yük aktarımını kestirirken malzemenin olanaklarını en iyi şekilde kullanmıştır. Küfeki taşının zaman içinde sertleşen, mukavemeti artan ve geçirgenliği azalan doğasını sezgisel olarak gözlemlemiş ve eserlerine bu gücü aktarmıştır."
Teknik Dayanıklılık
Küfeki Taşının bugün modern yöntemlerle (örneğin çift zımbalama deneyi) hesaplayabildiğimiz mekanik büyüklükleri, Mimar Sinan tarafından o zamanlarda tecrübe ile belirlenmiştir. Yapısal stabilitesi ve dayanıklılığından hiçbir şey kaybetmeden günümüze ulaşmış eserler bunun en büyük kanıtıdır.